Kaynaklar / Sözlük
Rapordaki her terimin karşılığı.
Aldığınız ekspertiz raporunda gördüğünüz terimlerin sade Türkçe açıklamalarını içeren sözlük. Her terim sayfasında terimin raporun neresinde göründüğünü ve hangi rehberlerden okunabileceğini de bulursunuz.
Tüm terimler
59 terim
ABS
Sert frende tekerleklerin kilitlenmesini önleyen kilitlenme önleyici fren sistemi.
AdBlue
Dizel araçlarda azot oksitleri azaltmak için kullanılan üre-su çözeltisi; ayrı bir depodan püskürtülür, deposu boşalan araç yeniden çalıştırılamaz.
Aks
Şanzımandan aldığı gücü tekerleklere ileten mil; uçlarındaki aks kafası mafsalları ve koruyucu körükleri aşınmaya açık parçalardır.
Balata
Disk frenlerde kalibreli sürtünme malzemesi; aşındıkça kalınlığı azalır.
Bijon torku
Tekerlek somunlarının jantı göbeğe bağlamak için sıkılması gereken kuvvet değeri.
Buji
Benzinli motorda yakıt-hava karışımını kıvılcımla ateşleyen parça; tipine göre 20.000-120.000 km aralığında değişir, ihmal katalizöre zarar verir.
Çekiş kontrolü (TCS/ASR)
Kalkış ve hızlanmada patinajı önleyen elektronik sistem; TCS veya ASR olarak bilinir, motor gücünü kısarak veya tek tekerleğe fren uygulayarak çalışır.
Disk salgısı
Fren diskinin dönerken yanal olarak ne kadar saptığını gösteren ölçüm.
Diş derinliği
Lastik sırtındaki kanalların derinliği; lastiğin yola tutunma ömrünün ana göstergesi.
DOT (Lastik)
Lastik yan duvarındaki üretim haftası ve yılını gösteren dört rakamlı kod.
DPF (dizel partikül filtresi)
Dizel egzozundaki is ve kurum partiküllerini tutan filtre; kısa şehir içi kullanımda tıkanabilir, rejenerasyonla kendini temizler.
DTC
OBD üzerinden okunan, motor veya araç sistemine ait arıza kodu.
EGR valfi
Egzoz gazının bir kısmını motora geri gönderip azot oksit salımını düşüren valf; karbonla tıkandığında güç kaybı ve arıza lambası görülür.
Egzoz emisyon ölçümü
Aracın egzoz gazlarının yasal sınırlar içinde kalıp kalmadığını denetleyen zorunlu ölçüm; hususi otomobillerde ilk 3 yaştan sonra 2 yılda bir yapılır.
Ekspertiz
Bir aracın mekanik, kaporta, elektronik ve güvenlik durumunun kayıtlı olarak değerlendirilmesi.
ESC
Aracın savrulmasını engelleyen elektronik denge kontrolü.
EUSAMA
Amortisörlerin bir tekerleğin yola tutunmasını ne kadar koruduğunu yüzde olarak ölçen test.
Hazırlık izleyicileri
OBD'de emisyonla ilgili sistemlerin kendi kendini test edip etmediğini gösteren bayraklar.
HYB
TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi; bir hizmet yerinin ilgili Türk standardının gereklerini karşıladığını gösteren belge.
İMM (ihtiyari mali mesuliyet)
İhtiyari Mali Mesuliyet; zorunlu trafik sigortası limitlerini aşan üçüncü kişi zararlarını karşılayan isteğe bağlı ek teminat.
İş emri
Servisin işe başlamadan önce açtığı; müşteri şikâyetini, planlanan işlemleri, parçaları ve onayı kayıt altına alan iş kaydı.
k-value
Dizel motor egzoz dumanının yoğunluk değeri; ne kadar yüksekse o kadar kötü.
Kampana
Arka frenlerde silindir biçimli pabuç freninin dış bilezik bileşeni.
Kasko
Aracın kendi hasarını karşılayan isteğe bağlı sigorta türü; trafik sigortasından farklıdır.
Katalitik konvertör
Egzoz çıkışındaki zararlı gazları daha az zararlı hale dönüştüren parça.
Klima gazı
Klima sisteminde dolaşan soğutucu akışkan; zamanla azaldığında soğutma zayıflar, dolum ve kaçak testi birlikte yapılmalıdır.
LPG dönüşümü
Benzinli bir aracın LPG yakıtıyla da çalışması için yetkili firmada dönüşüm kiti takılması; tadilatın ruhsata işlenmesi zorunludur.
MIL (Motor Arıza Lambası)
Gösterge panelinde turuncu motor sembolü; OBD sisteminin ana uyarı lambasıdır.
Mikron
Boya kalınlığı ölçüsünün birimi; bir milimetrenin binde biri.
Monokok
Şasi ve gövdenin tek parça olarak üretildiği modern binek araç yapısı.
MTV
Motorlu Taşıtlar Vergisi; aracın yasal sahipliğini koruyan yıllık ödeme.
Noter satışı
İkinci el aracın mülkiyetinin noterde yapılan satış sözleşmesiyle devri; satışla birlikte yeni tescil belgesi de noterde düzenlenir.
OBD
Aracın elektronik kontrol birimleriyle dış cihaz arasındaki standart arıza teşhis bağlantısı.
Ön düzen
Ön tekerleklerin yola göre açılarının fabrika değerlerine ayarlı olması.
Pert
Sigorta tarafından onarımı ekonomik veya yapısal olarak makul görülmeyen, kalıcı damgalı araç.
Radyatör
Motor soğutma sıvısının ısısını havaya aktaran parça; tıkanması veya sızdırması hararete, hararet ise maliyetli motor hasarına yol açar.
Rejeneratif frenleme
Elektrikli ve hibrit araçlarda yavaşlama enerjisini elektriğe çevirip bataryaya geri kazandıran frenleme yöntemi; balata ömrünü uzatır.
Rotil
Direksiyon kolundaki bilyalı mafsal; ön süspansiyonun ana eklemlerinden biri.
Sızıntı seviyesi
Sıvı sızıntısının ne kadar ciddi olduğunu sınıflandıran üç kademeli ölçek.
SOH (batarya sağlığı)
Bataryanın bugünkü tam dolum kapasitesinin fabrika kapasitesine oranı; elektrikli ve hibrit araç değerlemesinin ana ölçülerinden biridir.
SRS (Hava Yastığı)
Çarpışmada hava yastıklarını ve gergi pretensiyonerlerini tetikleyen ek emniyet sistemi.
Şanzıman yağı
Vites kutusundaki dişlileri yağlayan, otomatik şanzımanda ayrıca hidrolik basıncı ileten yağ; tipi ve değişim aralığı üreticiye göre değişir.
Şarj portu
Elektrikli aracın şarj kablosunun takıldığı giriş; AC şarjda Type 2, DC hızlı şarjda CCS soketi Türkiye'de en yaygın standartlardır.
Şasi
Aracın taşıyıcı iskeleti; modern binek araçlarda gövdeyle birleşik (monokok), büyük araçlarda ayrı.
Tehlikeli durum
Aracın güvenle yola çıkmasını engelleyen, raporda kırmızı rozetli kritik bulgu sınıfı.
Tescil belgesi (ruhsat)
Halk arasında ruhsat denilen, aracın sahibini ve teknik kimliğini gösteren resmi belge; 2018'den bu yana satışta noterde düzenlenir.
TPMS
Lastik basıncı izleme sistemi; düşük basınç durumunda gösterge panelinde uyarır.
TRAMER
Türkiye'deki tüm sigorta şirketlerinin paylaştığı, plaka bazlı hasar kayıt veri tabanı.
Triger kayışı
Krank ile eksantrik milini senkron çalıştıran kauçuk kayış; koptuğunda ağır motor hasarına yol açabildiği için aralığında değişmesi kritiktir.
Triger zinciri
Triger kayışının metal zincirli karşılığı; motor ömrü boyunca dayanması hedeflenir ama gergi ve kızak aşınması ses ve arıza üretebilir.
TS 12047
Yetkili servisleri tanımlayan TSE standardı: motorlu araçların satış öncesi ve sonrası bakım-onarım hizmetlerinin kurallarını belirler.
TS 13168
Özel (bağımsız) motorlu araç servislerinin sınıflandırma ve hizmet kurallarını belirleyen TSE standardı.
TS 13805
İkinci el araç ekspertiz merkezlerinin uyması zorunlu TSE standardı; 2019'dan beri HYB şartı olarak aranıyor.
Turbo (turboşarj)
Egzoz gazıyla dönen türbin aracılığıyla motora basınçlı hava gönderen parça; küçük motordan yüksek güç sağlar, yağ bakımına duyarlıdır.
TÜVTÜRK Araç Muayenesi
Türkiye'de zorunlu, periyodik olarak yapılan resmi araç muayenesi — ekspertiz değildir.
VIN
Her araca özel 17 karakterli evrensel araç kimlik numarası.
Yan kayma
Aracın bir kilometrede ön düzen ayarsızlığı yüzünden yanal olarak kaç metre kaydığını ölçen test.
Yapısal bütünlük
Aracın taşıyıcı parçalarının orijinal ölçü ve hizalanmasını koruması.
Zorunlu trafik sigortası
Araç sahibinin üçüncü kişilere verebileceği zararları teminat limitleri içinde karşılayan, yasal olarak zorunlu sorumluluk sigortası.